تفسير عمومى خطبهء نود و نهم 2 ، 3 - نحمده على ما كان و نستعينه من امرنا على ما يكون ( خدا را سپاس مىگزاريم به آن چه وقوع يافته است و از او يارى مىطلبيم در امر خود به آن چه كه خواهد شد . ) حمد و سپاس مر خداى را به آن چه كه تحقّق يافته است و طلب يارى از خدا به آنچه كه خواهد شد . ابن ابى الحديد در تفسير دو جملهء فوق مطلبى قابل توجّه دارد كه ما آن را متذكَّر مىشويم . او مىگويد : « بدانجهت كه آنچه تحقّق يافته و گذشته است ، معلوم و آشكار شده و وارد عرصهء هستى شده است ، قابل حمد و ستايش است ، ولى آنچه كه در آينده تحقّق خواهد يافت ، بدانجهت كه مجهول است ، بايد از خداوند در بارهء حركت صحيح در آن يارى جست . زيرا آنچه كه تحقّق يافته و گذشته است ، قابل برگشت و استمداد از خدا براى تصحيحش نيست . به نظر مىرسد كلام أمير المؤمنين عليه السلام ، اين معنى را در بر ندارد كه انسان